Zorg voor een ouder met dementie: waar begin je?

Uw moeder vergeet afspraken, raakt de weg kwijt of stelt steeds dezelfde vragen. Uw vader heeft moeite met geldzaken of reageert anders dan vroeger. Het kan dementie zijn, maar het kan ook iets anders zijn, zoals een vitaminetekort, een depressie of bijwerkingen van medicijnen. Daarom is het belangrijk om het te laten onderzoeken.

Wat is het verschil tussen dementie en Alzheimer?

Dementie is een verzamelnaam voor een groep ziekten waarbij de hersenen steeds slechter werken. Het geheugen, het denken en het gedrag veranderen, en dagelijkse dingen worden moeilijker. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Andere vormen zijn bijvoorbeeld:

• Vasculaire dementie: ontstaat door problemen met de bloedvaten in de hersenen, bijvoorbeeld na kleine herseninfarcten.
• Frontotemporale dementie: begint vaak met veranderingen in gedrag en persoonlijkheid, soms al op jongere leeftijd.
• Lewy body-dementie: gaat vaak samen met schommelingen in alertheid, bewegingsproblemen of het zien van dingen die er niet zijn.

Iemand met Alzheimer heeft dus dementie, maar niet iedereen met dementie heeft Alzheimer. Welke vorm het is, stelt een arts vast. Dat is belangrijk, omdat de klachten, het verloop en de behandeling per vorm kunnen verschillen.

Stap 1: ga naar de huisarts

De huisarts is het eerste aanspreekpunt. Ga mee als dat kan, want u kunt vertellen wat u thuis ziet. De huisarts doet zelf onderzoek of verwijst door naar een specialist, zoals een geriater of een geheugenpolikliniek.

Stap 2: vraag naar een casemanager dementie

Een casemanager dementie begeleidt uw ouder en de familie, stemt de zorg af en is uw vaste aanspreekpunt. Casemanagement wordt vergoed uit de basisverzekering. Het mag al worden ingezet bij een vermoeden van dementie, dus nog voordat er een diagnose is. Vraag de huisarts of de wijkverpleegkundige ernaar.

Stap 3: regel de hulp die nu nodig is

In het begin is vaak lichte hulp genoeg. Welke regeling erbij hoort, hangt af van de hulp:

• Wijkverpleging (zorgverzekering): hulp bij wassen, aankleden en medicijnen. De wijkverpleegkundige bepaalt zelf welke zorg nodig is.
• Wmo (gemeente): bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, dagbesteding, aanpassingen in huis en ondersteuning van mantelzorgers. Neem contact op met het Wmo-loket of het sociaal wijkteam.
• Wet langdurige zorg (zorgkantoor): als uw ouder blijvend de hele dag zorg of toezicht in de buurt nodig heeft. Lees hoe u een Wlz-indicatie aanvraagt.

Stap 4: zorg ook voor uzelf

Zorgen voor een ouder met dementie is zwaar, en veel mantelzorgers gaan over hun grenzen. Bespreek met de casemanager wat u kunt overdragen. Vraag bij uw gemeente naar mantelzorgondersteuning en respijtzorg, zodat u af en toe op adem kunt komen. Alzheimer Nederland heeft veel informatie en een hulplijn voor naasten.

Cultuur en familie

In veel families is praten over dementie niet vanzelfsprekend. Soms voelt het als een plicht om alle zorg zelf te doen. Dat is begrijpelijk, maar hulp inschakelen betekent niet dat u tekortschiet. Amor Zorg werkt cultuursensitief: wij houden rekening met taal, geloof en de rol van de familie. Ons team spreekt Nederlands, Turks en Engels.